โดย พ.ญ. วาริสา ลิ่มสกุล

คำถาม : เนื้องอกในสมอง
โรคเนื้องอกในสมอง เกิดจากสาเหตุใด, สามารถเกิดกับส่วนใดของสมองบ้าง, แบ่งออกเป็นกี่ชนิด และมีการรักษา
อย่างไรบ้าง แล้วมีความเสี่ยงที่จะกลายเป็นมะเร็ง มากน้อยอย่างไรถ้าคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ ขอบคุณมากครับ

เนื้องอกในสมอง  คือ เนื้อเยื่อที่มีการแบ่งตัวอย่างรวดเร็วจนผิดปรกติไป แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ

1 Primary brain tumor : เนื้องอกที่มาจาก cell ในสมองเอง

2 Metastasis brain tumor : เป็นมะเร็งที่อื่น เช่น มะเร็งปอด, มะเร็งต่อมน้ำเหลือง แพร่กระจายมา

ที่คุณปุ๊ถามน่าจะหมายถึง primary brain tumor ซึ่งพบว่ามีโอกาสเป็นเนื้องอกธรรมดาได้ 50% แต่การดำเนิน
โรคไม่ธรรมดาเหมือนก้อนไขมัน หรือ cyst ตามผิวหนัง เพราะ

• ก้อนอยู่ในกระโหลกศีรษะที่ขยายไม่ได้ทำให้มีอาการของความดันในสมองเพิ่ม ปวดศีรษะ อาเจียน ซึมได้
• ก้อนอยู่ในตำแหน่งสำคัญ เช่น ก้านสมอง ทำให้มีเห็นภาพซ้อน หรือ แขนขาอ่อนแรง

นอกจากนี้เนื้องอกสามารถเกิดได้จากเนื้อเยื่อทุกส่วนในสมอง   เช่น   เยื่อหุ้มสมอง (meningioma), หลอดเลือด
(arteriovenous malformation –AVM) และเนื้อสมองเองด้วย         การที่จะทราบว่าเป็นเนื้อร้าย/มะเร็ง
หรือไม่นั้น จำเป็นต้องได้ชิ้นเนื้อมาตรวจทางกล้องจุลทรรศน์    ซึ่งแต่ละชนิดมีการพยากรณ์โรคและแนวทางการ
รักษาต่างกัน      เช่น oligodendroglioma และ lymphoma ตอบสนองดีมากต่อเคมีบำบัด  ส่วนการรักษา
ด้วยการผ่าตัดยังเป็นหัวใจสำคัญของเนื้องอกในกลุ่มนี้     จุดประสงค์เพื่อเอาก้อนออกให้มากที่สุดเพื่อให้หายขาด
หรือเพื่อให้การใช้รังสีรักษา/เคมีบำบัดได้ผลดีขึ้นในเนื้องอกที่มีขนาดเล็กลง     การผ่าตัดปัจจุบันมีการใช้เทคนิค
ต่างๆ เข้าช่วยเพื่อให้มีผลกับเนื่อสมองปรกติน้อยที่สุด   ไม่ว่าจะเป็น microsurgery   หรือ stereotaxis ที่มี
การใช้ CT/MRI brain  มาช่วยวางตำแหน่งก้อนได้แม่นยำขึ้น

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีการป้องกันโรคเนื้องอกในสมองเพราะยังไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจนค่ะ